Jam maken zonder suiker: zo doe je dat zelf

De meeste jams uit de supermarkt bestaan voor de helft uit (gelei)suiker. Dat is best veel voor een product dat vooral naar fruit hoort te smaken. Begrijpelijk dus dat je eens jam wilt maken zonder suiker. Er zijn daarbij wat dingen om rekening mee te houden: zonder suiker werken de smaak, binding en houdbaarheid iets anders. Hieronder leggen we uit hoe je het maken van je jam aanpakt.

Zo maak je smaakvolle jam zonder suiker

Veel fruit is van zichzelf al zoet genoeg om een lekkere suikervrije jam te maken. Rijpe aardbeien, frambozen en abrikozen bevatten van nature fruitsuikers die de jam voldoende smaak geven. Je hoeft geleisuiker dus niet per se te vervangen, want het fruit doet vaak al het werk. Proef tijdens het koken steeds of de jam zoet genoeg is naar jouw smaak.

Maar als je toch van zoet houdt, zijn er genoeg alternatieven voor suiker. Honing is een veelgebruikte optie. Je kunt ook kiezen voor kruiden die een zoete, warme smaak hebben, bijvoorbeeld kaneel, zoethout, gember, steranijs en/of vanille. Experimenteer eens met een kleine hoeveelheid en proef tussendoor.

Jam zonder suiker toch mooi dik krijgen

Geleisuiker doet in een pot jam twee dingen: het maakt de jam zoet en het zorgt voor binding. Door de pectine in het fruit hecht de suiker zich aan de vruchten, waardoor er een geleiachtige substantie ontstaat. Dat principe geldt trouwens ook bij stroop maken, waar suiker ook voor de dikte zorgt. Laat je de suiker weg, dan mis je dat bindende effect en blijft je jam dunner dan je gewend bent.

Gelukkig zijn er genoeg manieren om jam zonder suiker toch dik te krijgen:

• Voeg het sap van één of twee citroenen toe per kilo fruit. Je proeft het zuur nauwelijks, maar het zorgt wel voor binding.
• Vervang een deel van het fruit door soorten met van nature veel suiker, zoals druiven.
• Agar agar en de zoetstof erythritol worden ook vaak gebruikt om de jam steviger te maken. Volg bij beide altijd de dosering op de verpakking, want te veel maakt de jam juist te stevig.

De houdbaarheid van je jam verlengen

Suiker werkt in gewone jam als conserveermiddel; jam zonder suiker is minder lang houdbaar. Je kunt dit deels compenseren door op een andere manier voor houdbaarheid te zorgen. Gebruik altijd goed rijp fruit, want dat bevat meer fruitsuikers en houdt de jam iets langer goed. Kook het fruit bovendien altijd goed door, om enige bacteriën te doden.

Trek daarna een vacuüm in de potjes, zoals ook gedemonstreerd wordt in de video hieronder. Of pas de methode toe die wordt beschreven bij wecken met een schroefdeksel. Let na het openen van de pot op de volgende punten:

• Bewaar de jam in de koelkast en eet hem binnen vier dagen op.
• Kijk, ruik en proef of de jam nog goed is voordat je hem gebruikt.
• Gebruik altijd schoon bestek wanneer je de jam op je brood smeert.

Voorbeeldrecept: suikervrije aardbeienjam

Wil je zelf aan de slag? Dit recept voor suikervrije aardbeienjam van ziektevrijleven.nl is een simpele start. Was zeshonderd gram aardbeien, verwijder de kroontjes en snijd ze in stukjes. Meng het sap van een halve citroen met twee theelepels gelatinepoeder en laat dit even intrekken. Verwarm de aardbeien samen met honderd gram erythritolpoeder en een scheut water op middelhoog vuur.

Laat het geheel ongeveer twintig minuten zachtjes koken, tot het fruit uit elkaar valt en de jam indikt. Roer de geweekte gelatine erdoor en laat alles nog even doorwarmen tot het volledig is opgelost. Schep de jam daarna in een schone pot en laat het afkoelen voordat je hem in de koelkast zet.

Ga zelf aan de slag met suikervrije jam

Jam maken zonder suiker vraagt om een beetje experimenteren, wat deel is van het plezier. Zodra je het onder de knie hebt, kun je heerlijke suikervrije jam vol pure fruitsmaak maken. Speel gerust met verschillende fruitsoorten, kruiden en bindmiddelen om elke keer wat unieks te maken. Eet smakelijk!